Treść baletu oparta jest na znanej legendzie o czarnoksiężniku Twardowskim, postaci na wpół historycznej, a na wpół fantastycznej, o której mówią podania ludowe. Barwny, renesansowy Kraków, fantastyczny świat diabelskich sztuczek, ludowe obyczaje i tańce są pretekstem do stworzenia barwnego widowiska baletowego.

"Pan Twardowski" choć tematyką sięga do czasów bardzo nam odległych bazując na starej polskiej legendzie, to w w formie swej jest spektaklem bardzo nowoczesnym. Zachwyci młodych widzów na wskroś nowoczesną, multimedialną scenografią, na tle której dynamiczna choreografia językiem współczesnym przedstawi dzieje mistrza Twardowskiego. W założeniu twórców widowisko to będzie spektaklem familijnym.

Dla dorosłych silnie zarysowany został wątek Faustowski, a dzieci ujrzą w spektaklu barwne widowisko z pięknymi kostiumami. Spektakl ten dla zespołu baletowego Teatru Muzycznego w Lublinie jest dużym wyzwaniem i kolejnym etapem w jego rozwoju.

Słowo od reżysera

Drogi Widzu!

Swoją realizację jednego z najpiękniejszych i najsłynniejszych polskich baletów, opartą na znanej legendzie o czarnoksiężniku Twardowskim, postaci na wpół historycznej, a na wpół fantastycznej, adresuję do wszystkich pokoleń odbiorców, włącznie z dziećmi i ich rodzicami, ale głównie do młodzieży gimnazjalnej i licealnej. Wierzę, że - po przełamaniu wstępnych oporów - zdołasz się poddać urokowi muzyki Ludomira Różyckiego i tańca budującego spektakl. Musiałam się zastanowić i rozstrzygnąć podstawową kwestię:, co Ciebie, mieszkańca globalnej wioski rządzonej przez środki masowej komunikacji może zachęcić do przyjścia do Teatru? Jak skupić Twoją uwagę na treści starej legendy, by zainteresowała Ciebie, żyjącego w XXI wieku?

Zdałam sobie sprawę, że jesteś widzem wychowanym na kinie akcji, dynamicznych teledyskach, grach komputerowych. Pokazanie Ci spektaklu, który trwa ponad trzy godziny i jest pełen archaizmów będzie dla Ciebie po prostu nudne. Poza tym Nasza obsada jest dosyć skromna: 18 członków Baletu Teatru Muzycznego, w tym sześcioro wcielających się w główne postacie: Twardowskiego, Młodego Twardowskiego, Bogini Bogactw, Głównej Charcicy i Czarta, oraz 8 osób z Chóru TM. W oryginale spektakl napisany jest na dużo większy zespół wykonawczy.

Dlatego nie zobaczysz dziś kilku scen ze starego libretta baletu: sekwencji na dachach Krakowa, kopalni srebra w Olkuszu, uroczystości na Wawelu z udziałem króla Zygmunta Augusta i Barbary Radziwiłłówny. Nie będzie sceny z komnaty królewskiej, gdzie Mistrz Twardowski miał „uruchomić” swe słynne lustro, Świtezianek, a także obrazu ze wschodniego haremu. Nie usłyszysz także pieśni religijnych, które ratują Twardowskiego przed „Ogniem Piekielnym”.

W zamian za to zapraszam cię do Kasyna Rzym, do którego przybędą także znani Tobie goście, postacie dzisiejszej pop kultury. Jakie? Nie powiem. Pokazuję ten świat groteskowo, bo czym że jest sława: Czarcim dowcipem? Zobaczysz także Diabły tańczące elementy break dance’u. Niezwykle istotnym elementem świata, który chcę Ci pokazać będą efekty multimedialne i pirotechniczne.

Zmierzałam w takim kierunku, żeby akcja rozgrywała się tu i teraz, ale bez dosłowności. Zachowałam symbole łączące współczesność z epoką Twardowskiego. To np. „ponadczasowe”, stylizowane kostiumy, w których dostrzeżecie subtelne nawiązania do strojów krakowskich. Ważnym spoiwem łączącym te dwa światy pozostaje muzyka, brzmiąca dziś może nieco archaicznie, ale za to mocno osadzona w polskiej kulturze i tradycji.

I wreszcie sama postać Twardowskiego.

Układ Twardowski – Czart funkcjonuje, co określono współcześnie, jak syndrom helsiński. W tym układzie porwany zaczyna się utożsamiać z porywającym, rozumieć jego intencje, a nawet go podziwiać i mu współczuć. I pod tym względem Pan Twardowski zaczyna jawić się jako osoba z naszego XXI wieku.

Rozpoczynając pracę nad tym spektaklem, zadałam sobie pytanie: - Czym dziś kusiłby Diabeł Twardowskiego? Jakich argumentów by użył, żeby nakłonić nie tak łatwego do wiernopoddaństwa alchemika, by ten podpisał w końcu diabelski cyrograf? A może w obecnych czasach Diabeł nie jest już potrzebny? Czy sami z siebie nie ulegamy zbyt łatwo dzisiejszym pokusom? Czy chęć szybkiego bogacenia, nadmierny konsumpcjonizm i jednoczesne odchodzenie od wartości moralnych, religijnych nie powoduje, że sami dla siebie stajemy się takim Diabłem?

Niech spektakl ten oprócz walorów artystycznych, będzie dla każdego z Was pretekstem, by, choć przez chwilę, zastanowić się nad tym. Bowiem w każdym z nas tkwi nie tylko zło lub dobro. Jesteśmy szalenie przemieszani, niosący w sobie jednocześnie obydwa te wektory etycznych wartości.

Violetta Suska